Dane z Centrelink i urzędu podatkowego mogą trafiać do Palantira
Dane osobowe beneficjentów australijskiego systemu pomocy Centrelink, podatników i osób związanych z opieką nad dziećmi mogą być analizowane w oprogramowaniu Palantir. Według dokumentów uzyskanych w trybie dostępu do informacji publicznej resorty przekazujące te dane nie zawsze wiedzą, czy tak się dzieje.
Skąd dane trafiają do wspólnej grupy zadaniowej
Palantir jest wykorzystywany przez Australijską Komisję Wywiadu Kryminalnego (ACIC) w ramach wielu agencji tworzących grupę do walki z oszustwami. Powstała ona w 2022 roku i ma wykrywać nadużycia w wypłatach z krajowego programu ubezpieczeń dla osób z niepełnosprawnościami (NDIS), w świadczeniach na opiekę nad dziećmi i w systemie pomocy społecznej. Na jej czele stoją urząd NDIA oraz Services Australia, a część wywiadowczą prowadzi ACIC.
Dokumenty zdobyła niezależna badaczka i analityczka danych dr Gabrielle Josling. Wynika z nich, że ACIC otrzymuje informacje od co najmniej 10 instytucji federalnych. Są wśród nich urząd podatkowy (ATO), policja federalna, nadzór finansowy ASIC, resorty edukacji, zdrowia i pracy oraz Services Australia.
Services Australia może przekazywać ACIC między innymi:
- imiona, nazwiska, daty urodzenia i adresy,
- numery telefonów i dane potwierdzające tożsamość,
- informacje o wnioskach i weryfikacjach świadczeń,
- szczegółowe dane o dochodach i majątku oraz o pracodawcy,
- numery rachunków bankowych i materiały z obserwacji.
Urząd podaje, że każde udostępnienie rozpatruje indywidualnie. W bieżącym roku finansowym było ich dotąd dwa, w 2025-26 – 21, a w 2024-25 – 47. ATO ujawniło 758 przypadków przekazania informacji od listopada 2022 do lipca 2026 roku, w tym 376 do NDIA i 42 do ACIC. Z przepisów wynika, że numerów identyfikacji podatkowej przekazywać nie wolno. Resort edukacji nie ujawnił, co dokładnie dostarczył, ale dokumenty wskazują na dane dotyczące dopłat do opieki nad dziećmi.
Kto wie, co dzieje się z danymi
Najbardziej niepokojące jest to, że instytucje przekazujące dane nie zawsze wiedzą, jak są one potem przetwarzane. ACIC nie odpowiedziało, czy informuje partnerów o wprowadzeniu danych do Palantira. Ani ATO, ani Centrelink nie wiedziały, czy to oprogramowanie jest używane. ACIC tłumaczy, że to tylko jedno z narzędzi analitycznych, służące do badania konkretnych spraw i walki z zorganizowanymi grupami oszukującymi państwowe programy.
Analiza oceniająca skutki dla prywatności przyznaje, że ACIC nie podlega australijskiej ustawie o ochronie prywatności. Agencja deklaruje jednak, że stosuje zasady prywatności, o ile pozwala na to skuteczne wykonywanie jej zadań.
Osłabiono też nadzór. W umowie z 2024 roku przewidziano ramy etyki i nadzoru człowieka nad danymi, z rejestrem ryzyk. Jak wynika z korespondencji z września 2025 roku, uznano to za zbyt trudne do wdrożenia, a w październiku zamieniono ramy na niewiążący „przewodnik etyczny”. Dr Josling zwróciła w uwagach dla krajowego urzędu kontroli, że nie opracowano też sposobu oceny skuteczności grupy.
Spór o Palantir
Palantir, współzałożony przez miliardera Petera Thiela, jest krytykowany za klientów takich jak izraelska armia i amerykańska służba imigracyjna ICE. Firma twierdzi, że nie ma wglądu w dane wprowadzane przez klientów, a o sobie mówi, że jest jedynie dostawcą oprogramowania. Lider Zielonych David Shoebridge domaga się zakazu kontraktów z rządem. Od maja rząd Australii wydał na umowy z Palantirem prawie 80 mln dolarów. Według doniesień z kontraktu zrezygnowały sieć Coles i bank Westpac, a w Wielkiej Brytanii naciska się na rząd w sprawie umowy z NHS.
Co to oznacza dla czytelnika w Polsce
Sprawa dotyczy Australii i nic w artykule nie wskazuje, by objęto nią dane z Polski. Pokazuje jednak problem, który istnieje także w Europie: dane zebrane w jednym celu, na przykład do wypłaty świadczeń czy rozliczenia podatków, mogą trafić do wspólnych baz służb i być analizowane zaawansowanymi narzędziami.
W UE zasady przetwarzania danych wyznacza RODO, a dane przetwarzane przez organy ścigania podlegają odrębnej dyrektywie. Obie te regulacje opierają się na ograniczeniu celu i nadzorze nad administratorem danych. Australijski przykład pokazuje, dlaczego ważne jest, by instytucje wiedziały, gdzie trafiają przekazane przez nie dane i kto je analizuje.
Źródło: The Guardian – „How sensitive data from Centrelink and other Australian agencies may have been fed to Palantir software”


